Eleştiri Nedir? Tenkit Yaparken Nelere Uyarı Edilmelidir

Eleştiri Nedir? Tenkit Yaparken Nelere Uyarı Edilmelidir

Sözlük manası olarak tenkit “Bir insanı, tek yapıtı, tek konuyu gerçek ve hata yanlarını bulup göstermek amacıyla analiz işi, tenkit”diye tanımlanır. Fakat mevzubahis gündelik dünya olunca bu tanımdan tek sözcük eksiliyor: Tenkit. Eleştiriyi her süre amacıyla hata, noksan, ayıp vb olumsuzlukları sahibinasıltmek, bildirmek olarak algılıyoruz. Gündelik yaşamda tenkit, doğruları da içeren tek kavram olarak onay edilmiyor. Tenkit denildiğinde hata, olmaması gerekli olan, berbat meydana iştirak eden, ayıp meydana iştirak eden akla geliyor.
Yanlış ve doğrunun ne türlü tanımlanması gerektiği her süre sorgulanan tek konu… Meydana Iştirak Eden tek olgunun hangi şartları sağladığında “yanlış”olarak tanımlanabileceği felsefenin basit polemik konularından biridir. İki bin sene evvelki Yunan kültüründe bile bilimle, felsefeyle uğraşanlar bu konuyu uzunca uzun tartışmışlardır.
Neyin ne süre hata, neyin ne süre olarak tanımlanacağı her dönemde konuşulmuş ve tartışılmıştır. Bu konuşma ya da tartışmaların kiminde “güçlünün işine gelene gerçek denir” zihniyeti ön tasarıya çıkmış, kiminde ise “gerçekliği düşünsel olarak temsil edebilendir”görüşü zor basmış. Bu ağdalı felsefe tanımlarını tek yana bırakıp toplumda genel onay görmüş bilgileri gerçek olarak öngörmek yerinde tek yaklaşım olacak.
Bir yanlışı, sahibine gerçek şekilde bildirmenin birden fazla kaidesi vardır. İşyerlerindeki kontakt tıkanmalarının birçoğunun nedeni, kişilerin bu kurallara olması gerektiği kadar uymamasıdır. Şayet bu kurallara uyulmazsa emele erişmek anında hemen olanaksızdır. O sebeple ifade edilecek tenkit çok ama çok değerlidir. Aynı, tek atımlık tek barut gibi… Tek kez denedikten hemen ardından tenkit girişimini tek daha faktörün faydası çoğunlukla olmaz. Bu yüzden bu talihi çok temkinli kullanmak gerekmektedir.
“Eleştiri”, 2 yön içinde inşa edilmesi gerekli olan tek görüşmedir. Eleştiriyi yapan bireyin (agresif) tenkit yapılmış olan kişiye (kurban) yaptığı tek yanlışı bildirdiği tek kontakt ortamını ele alalım. Eleştirilen kişiyi kurban olarak tanımlamamızın nedeni fiilin tek saldırı olmasıdır. Haklı olunma hali ya da doğruluk seviyeyi her halükarda, ikili iletişimde her tenkit tek saldırı olarak algılanır. Burada sözcüklerin özen ile seçilmesi ya da harika sözcüklerle eleştirinin yapılıyor olması, eleştirinin saldırı olarak algılanmasına engel olmaz. İşte bu sebeple tenkit tek saldırı buna bağlı olarak da tenkit eden birey de agresif olarak adlandırılmaktadır.

b-497636-sohbet_giriş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.