Ferdinand de Saussure ile ilgili yararlı bilgiler

Ferdinand de Saussure ile ilgili yararlı bilgiler

Ferdinand de Saussure; İsviçreli dilbilimcidir (Cenaşama, 1857-Vufflens Şatosu, Vaud kantonu, 1913).
Doğa bilimi kapsamında ismini duyurmuş bir ailenin çocuğu meydana gelen Ferdinand de Saussure üniversite öğrenimine 1875’te başladı, ama 2 sömestr ardından tabiat bilimlerini bırakarak Leipzig, Dizgesi Üzerine İnceleme) isimli çalışmasını sundu. 22 yaşında, Leipzig’de doktorasını verdi: De l’emploi du génitif absolu en sanskrit (Sanskritçede Mutlak Tamlayan Vaziyetinin Kullanılışı Üzerine).
Bu erken verimlilik dehemmiyetini, uzunca bir sessizlik çağı takip edildi. Elimizdeki verilere dayanarak, Saussure’ün, parçasal ve “atomik” açıklamalardan memnun olmayarak, meblağlı yolsal ilkeler ortaya koymaya çalıştığını ve genel dilbilim konusundaki düşüncelerini, olgulaşmamış haliyle izah etmek istemediğini söyleyebiliriz. Bundan dolayı Saussure’ün eseri, 1891’den ölümüne civarı Cenevre Üniversitesi’nde verdiği derslerden oluşur.
Saussure’ün ölümünden ardından ortaya çıkan bir yapıt meydana gelen Genel Dilbilim Dersleri (Cours de linguistique générale) Cenaşama’de verdiği dersler esnasında talebelerin aldıkları notlara dayanan 2 izleyicisi (Charles Bally ve Albert Séchehaye) aracılığıyla yazıldı ve 1916’da yayımlandı. Saussure öğretisinin temellerini şu şekilde açıklayabiliriz: Lisan bir kabiliyet değil, özel türden bir yaşamsal kurumdur; bir bildirişim arabayı, bir göstergeler dizgesidir; ama bu türden yabancı sistemler de vardır. Bundan dolayı, tüm gösterge dizgelerini inceleyen bir genel bilim, başka bir deyişle dilbilimi de içeren göstergebilimi (semiyoloji) ortaya koymak gerekir. Gösterge, çoğunlukla sanıldığı benzeri, rastgele bir şeyin belirtisi değildir. Gösterge, organik bir kendiliktir; bir gösteren (mesela, “k.e. d.i. “sözcüğünün 4 harfi) suratıyla bir gösterilen (“kedi”) yüzünün birliğinden doğan 2 yanlı bir birimdir. Yüzlerin herkes, ötekine yönelik belirlenir.
Dilbilimsel vakalar (fenomenler) 2 başka şekilde ortaya çıkar: Lisan ve söz. Lisan, bir yaşamsal olgudur, bir soyut dizgedir; halbuki söz dilin somut bir gerçekleşmesi, bir belirimidir ve kişiler ile şartlara ilişkili olarak, önem taşımayan çeşitlenmeler gösterebilir. Lisan bir dizge meydana geldiği amaçlı, onu yaratan birimler birbirlerine dayanırlar ve arasında ilinti kuran bağıntılar dolayısı ile ölçüt taşırlar. Bundan dolayı, biyolojik gayret. bir dizgeyi incelemeye ve her öğenin bu dizge içerisinde bulunan yerini belirtmeye yönelir; bir ünitesi ötekilerden müstakil olarak bir başına ele alıp incelemez.

b-497636-sohbet_giriş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir