İdil Bulgarları ya da Volga Bulgarları


İdil Bulgarları ya da Volga Bulgarları

Büyük Bulgar devleti 670 senesinde dağıldıktan ardından kurulan bir öbür Bulgur devleti İdil Bulgar devletidir. Bu devletinin kurucusu bu devletin ne zaman kurulduğu belli değildir. Tahminlere yönelik Hazarların baskısında kaçarak 7.yy sonu ile 8.yy başlarında Ortada İdil kısmında hükümet kurdukları varsayılır. Macar Türkolog Istvan Zimonyi’ya yönelik İdil kısmında göç 8.yy önce yarısında gerçekleşmiştir.
İdil Bulgarlarının kocaman çoğunluğunu Utrigurlar oluşturmuştur. Bununla Beraber bünyelerinde Hun ve Sabirler ile beraber Mari, Mordva, Votyak, Zuryen benzeri Fin -Ugor kavimleri de bulunmaktadır.
İdil Bulgarları, ticaret yollarının üstünde yer alan devletleri yardımıyla tarım ve ticarette epeyce pek gelişmişlerdir. Bizans’a civarı erişen Bulgarî türü sahtiyan(bir çeşit tabaklanmış deri ) halen benzer adla son zamanlarda de varlıklarını korumuşlardır.
Konumları icabı hem bir Bizanslarla hem bir Araplara hem bir Farslarla hem bir Türklerle ticaret yapmışlar ve çok dilli çok dinli bir yapıya sahip olmuşlardır. 9. -12.yy aralarında Avrupa’nın en mühim ticaret merkezi olmuş ve Büler, Suvar, Cüke Tav, Kazan benzeri yüzlerce şehir kurmuşlardır.
Ticarî orta oldukları için bir nevi dokunulmazlıkları oluşmuş, işgal maksadı gütmemiş birçok de saldırıya uğramamışlardır. Zengin ve refah bir devletti; gittikleri yerleri de refahlatıyorlardı. Sözgelişi Altın Asker Han’ı Polat Temür’ün 1361, Aksak Temür’un 1391 senesinde Bulgar illerini yağma etmeleri üst kısmına milletçe Kazan’a göçmüş ve orayı refaha ulaştırmışlardır.
922 senesinde Şelkey Erkek Çocuğu Almış Han İslamiyet’i kabul buyurdu. Esasen 9.yy’dan itibaren Araplarla ticaret üzerinden bir etkileşim vardı. Almış Han, Abbasî halifesi ile sıkı ilişkiler kurmuş ve ülkesine inanç bilgini ile mimar istemiştir. O vaktin halifesi Muktedir Billah, İdil Bulgarlarına kalabalık bir kurul göndermiştir. Bu kalabalık kurul arasında İbn-i Fadl da vardır ve yazdığı seyahatnamesinde İdil Bulgarlarını uzunca uzun tarih etmiştir.

b-497636-sohbet_giriş

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir